Αλτσχάιμερ: Η δραστηριότητα που μειώνει τον κίνδυνο έως 40% – Κερδίζουμε 5 χρόνια πνευματικής υγείας

Νέα έρευνα συμπεραίνει ότι μια δραστηριότητας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για Αλτσχάιμερ κατά σχεδόν 40% και να καθυστερήσει την έναρξή του κατά περίπου πέντε χρόνια. Ποια είναι;

Αυτή η δραστηριότητα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με έρευνα

Νέα έρευνα συμπεραίνει ότι ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ μπορεί να μειωθεί κατά σχεδόν 40% απλώς με τη διατήρηση της πνευματικής δραστηριότητας σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό Neurology, παρακολούθησε 1.939 ηλικιωμένους για περίπου οκτώ χρόνια.

Κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος, 551 συμμετέχοντες εμφάνισαν νόσο Αλτσχάιμερ και 719 εμφάνισαν ήπια γνωστική έκπτωση. «Η γνωστική υγεία στη μετέπειτα ζωή είναι εν μέρει το αποτέλεσμα της δια βίου έκθεσης σε γνωστικό εμπλουτισμό», αναφέρουν οι ερευνητές.

«Η μελέτη μας εξέτασε τον γνωστικό εμπλουτισμό από την παιδική ηλικία έως τη μετέπειτα ζωή, εστιάζοντας σε δραστηριότητες και πόρους που διεγείρουν το μυαλό. Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η γνωστική υγεία στη μετέπειτα ζωή επηρεάζεται έντονα από τη δια βίου έκθεση σε πνευματικά διεγερτικά περιβάλλοντα», εξήγησε σε δελτίο Τύπου της American Academy of Neurology η συγγραφέας της μελέτης Dr. Andrea Zammit από το Rush University Medical Center του Chicago.

Δραστηριότητες που διεγείρουν γνωστικά και πώς επηρεάζουν τον εγκέφαλο

Σύμφωνα με εργασία του 2025 με τίτλο «Effectiveness of Combined Cognitive Stimulation and Physical Activity Interventions on Activities of Daily Living, Cognitive Function, and Physical Function in Older People with Mild Cognitive Impairment», ο συνδυασμός γνωστικής διέγερσης και σωματικής δραστηριότητας βελτίωσε σημαντικά τη γνωστική λειτουργία, όπως μετρήθηκε με το MMSE, σε ηλικιωμένους με ήπια γνωστική έκπτωση. Ωστόσο, οι παρεμβάσεις δεν οδήγησαν σε σημαντικές βελτιώσεις στις δραστηριότητες καθημερινής ζωής ή στη σωματική λειτουργία.

Οι δραστηριότητες γνωστικής διέγερσης περιλαμβάνουν το διάβασμα, τη γραφή, την εκμάθηση γλωσσών, τα παζλ, την εξάσκηση μνήμης, τα παιχνίδια εγκεφάλου και τα κοινωνικά ή πνευματικά χόμπι. Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να υποστηρίξουν ουσιαστικά την υγεία του εγκεφάλου σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Μετα-ανάλυση του 2024 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών διαπίστωσε σημαντικές βελτιώσεις στη συνολική γνωστική λειτουργία σε ηλικιωμένους με ήπια γνωστική έκπτωση.

Μελέτη του 2025 ανέφερε ότι η τακτική γνωστική ενασχόληση συνδέεται με μεγαλύτερο γνωστικό απόθεμα και πιο υγιή πρότυπα γήρανσης του εγκεφάλου. Aνασκόπηση του 2025 στο MDPI περιέγραψε δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με τη διέγερση, συμπεριλαμβανομένης της ενισχυμένης νευροπλαστικότητας. Μελέτη του 2025 στο Nature συνέδεσε τις γνωστικές δραστηριότητες στην πρώιμη ζωή με καλύτερη γνωστική λειτουργία στη μετέπειτα ζωή.

Δραστηριότητες που διεγείρουν τον εγκέφαλο μπορεί να:

•  Βελτιώνουν τη μνήμη και την εκτελεστική λειτουργία σε άτομα με ήπια γνωστική έκπτωση.
•  Ενισχύουν το γνωστικό απόθεμα.
•  Υποστηρίζουν τη νευροπλαστικότητα και τη δομή του εγκεφάλου.
•  Προσφέρουν μακροπρόθεσμα γνωστικά οφέλη.
•  Έχουν πιο ισχυρά αποτελέσματα όταν συνδυάζονται με σωματική δραστηριότητα.

Η δια βίου πνευματική δραστηριότητα συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο Αλτσχάιμερ

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι συμμετείχαν σταθερά σε δραστηριότητες που διεγείρουν τον εγκέφαλο είχαν χαμηλότερο κίνδυνο Αλτσχάιμερ ή εμφάνιζαν άνοια περίπου πέντε χρόνια αργότερα σε σύγκριση με συνομηλίκους που δεν συμμετείχαν σε γνωστικά εμπλουτιστικές δραστηριότητες.

Οι τύποι δραστηριοτήτων χωρίστηκαν σε τρία στάδια και κατηγορίες:

1.  πριν από την ηλικία των 18 ετών, οι δραστηριότητες περιλάμβαναν το διάβασμα βιβλίων, την εκμάθηση ξένης γλώσσας για περισσότερα από πέντε χρόνια και την πρόσβαση σε εφημερίδες και άτλαντες.
2. κάτω από 40 ετών, οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την πρόσβαση σε βιβλιοθήκες και μουσεία
3. μετά την ηλικία των 80 ετών, οι εμπλουτιστικές δραστηριότητες περιλάμβαναν το διάβασμα, τη γραφή και το παιχνίδι.

Οι ερευνητές έδωσαν σε κάθε συμμετέχοντα βαθμολογία με βάση το πόσο συχνά συμμετείχε σε αυτές τις δραστηριότητες και διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν υψηλότερη συνολική βαθμολογία δια βίου είχαν 38% χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ και 36% χαμηλότερο κίνδυνο ήπιας γνωστικής έκπτωσης.

«Τα ευρήματά μας είναι ενθαρρυντικά, και δείχνουν ότι η σταθερή ενασχόληση με μια ποικιλία πνευματικά διεγερτικών δραστηριοτήτων σε όλη τη διάρκεια της ζωής μπορεί να κάνει τη διαφορά στη γνωστική λειτουργία», δήλωσε η Zammit, σύμφωνα με το People. «Οι δημόσιες επενδύσεις που διευρύνουν την πρόσβαση σε εμπλουτιστικά περιβάλλοντα, όπως οι βιβλιοθήκες και τα προγράμματα πρώιμης εκπαίδευσης που έχουν σχεδιαστεί για να καλλιεργούν μια δια βίου αγάπη για τη μάθηση, μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της συχνότητας της άνοιας», πρόσθεσε.

Πηγή: oloygeia.gr