Δέρμα: Είναι το στρες «ένοχο» για το έκζεμα; Μελέτη φωτίζει τον μηχανισμό

Το ότι το άγχος επιδεινώνει το έκζεμα είναι μια εμπειρία γνώριμη σε πολλούς ασθενείς. Αυτό που δεν ήταν έως τώρα ξεκάθαρο ήταν το πώς ακριβώς το ψυχολογικό στρες «μετατρέπεται» σε φλεγμονή, κνησμό και ερυθρότητα στο δέρμα. Νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science, ρίχνει φως στο ζήτημα: εντοπίζει μια συγκεκριμένη νευρική οδό που συνδέει τον εγκέφαλο με την έξαρση της ατοπικής δερματίτιδας.

Πώς το στρες επηρεάζει το δέρμα

Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του δέρματος, που προκαλεί ξηρότητα, ερυθρότητα και επίμονο κνησμό. Εμφανίζεται συχνά στην παιδική ηλικία, αλλά μπορεί να επιμείνει ή να εμφανιστεί και αργότερα. Η γενετική, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και η δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος παίζουν βασικό ρόλο. Το στρες, πάντως, θεωρείται εδώ και χρόνια ένας από τους πιο συχνούς «ενόχους» όσον αφορά την επιδείνωση.

Για να κατανοήσουν καλύτερα αυτή τη σχέση, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Fudan της Κίνας μελέτησαν τόσο ανθρώπους με έκζεμα όσο και πειραματικά μοντέλα ποντικών. Στους 51 ασθενείς που εξετάστηκαν, όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα άγχους, τόσο πιο βαριά ήταν η εικόνα της νόσου και τόσο περισσότερα ηωσινόφιλα εντοπίζονταν στον οργανισμό τους (κύτταρα του ανοσοποιητικού που συνδέονται με τη φλεγμονή και τον κνησμό).

Το ίδιο μοτίβο καταγράφηκε και στα ποντίκια: η έκθεσή τους σε στρεσογόνες συνθήκες, οδήγησε σε σαφή επιδείνωση των δερματικών βλαβών.

Οι νευρώνες που «ξυπνούν» τη φλεγμονή

Οι ερευνητές εντόπισαν μια ειδική (υπο)ομάδα συμπαθητικών νευρώνων, των λεγόμενων Pdyn+, που ενεργοποιούνται από το άγχος και συνδέονται άμεσα με το δέρμα. Όταν απουσίαζαν είτε αυτοί οι νευρώνες είτε τα ηωσινόφιλα, το στρες δεν μπορούσε πια να επιδεινώσει τη δερματίτιδα. Αυτό σημαίνει ότι και τα δύο είναι απαραίτητα για να εκδηλωθεί η έξαρση.

Η επόμενη φάση της ανάλυσης φανέρωσε και τον μηχανισμό που κρύβεται από πίσω. Συγκεκριμένα, οι εν λόγω νευρώνες απελευθερώνουν την πρωτεΐνη CCL11, η οποία λειτουργεί σαν σήμα προσέλκυσης για τα ηωσινόφιλα. Τα κύτταρα αυτά μεταναστεύουν στο δέρμα και, όταν ενεργοποιηθούν, ενισχύουν τη φλεγμονώδη αντίδραση, προκαλώντας ερυθρότητα, οίδημα και έντονο κνησμό.

Τι αλλάζει στην εικόνα του εκζέματος

Η παρούσα μελέτη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς προσδίδει μια βιολογική εξήγηση σε κάτι που για χρόνια περιγραφόταν περισσότερο εμπειρικά. Το έκζεμα που χειροτερεύει σε περιόδους πίεσης δεν είναι «στο μυαλό» του ασθενούς. Αντιθέτως, το στρες ενεργοποιεί έναν πραγματικό, μετρήσιμο μηχανισμό που οδηγεί σε φλεγμονή στο δέρμα.

Οπότε, εάν οι επιστήμονες καταφέρουν να μπλοκάρουν το σήμα ανάμεσα στους νευρώνες και τα φλεγμονώδη κύτταρα, ίσως ανοίξει ο δρόμος για μια νέα γενιά θεραπειών που θα στοχεύουν όχι μόνο στο δέρμα, αλλά και στο μονοπάτι μέσω του οποίου το άγχος πυροδοτεί την έξαρση.

Πηγή: ygeiamou.gr