Πρωτοποριακή θεραπεία για τον διαβήτη μειώνει το σάκχαρο και καίει το λίπος χωρίς απώλεια μυϊκής μάζας

Πρωτοποριακό χάπι φαίνεται να μειώνει το σάκχαρο στο αίμα και να καίει λίπος χωρίς απώλεια όρεξης ή μείωση της μυϊκής μάζας, προσφέροντας μια νέα θεραπευτική επιλογή για άτομα με διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία. Αναπτύχθηκε από ερευνητές του Karolinska Institutet και του Stockholm University και στοχεύει άμεσα τον μεταβολισμό στους μύες. Στο μέλλον θα μπορούσε να συμπληρώνει ή ακόμη και να ανταγωνίζεται θεραπείες που βασίζονται στη σεμαγλουτίδη.

Χάπι για τον διαβήτη μπορεί να βελτιώνει τα επίπεδα σακχάρου χωρίς απώλεια μυϊκής μάζας – Νέα έρευνα

Νέα μελέτη δίνει ελπίδα σε όσους ζουν με διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία, καθώς αποκαλύπτει ότι ένα χάπι μπορεί να μειώσει το σάκχαρο στο αίμα και να αυξήσει την καύση λίπους χωρίς να μειώσει την όρεξη ή τη μυϊκή μάζα. Το φάρμακο, που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Karolinska Institutet και του Stockholm University, λειτουργεί διαφορετικά από τις δημοφιλείς ενέσιμες θεραπείες όπως η σεμαγλουτίδη, οι οποίες δρουν στο έντερο και στον εγκέφαλο και μπορεί να προκαλέσουν ναυτία, απώλεια όρεξης και απώλεια μυϊκής μάζας.

Αντίθετα, αυτό το δισκίο στοχεύει άμεσα τον μεταβολισμό στον σκελετικό μυ – έναν βασικό ιστό για τον έλεγχο του σακχάρου, τη συνολική υγεία και τη μακροζωία – χρησιμοποιώντας έναν επανασχεδιασμένο αγωνιστή βήτα-2 που αποφεύγει την καταπόνηση της καρδιάς. Σε μελέτες σε ζώα, βελτίωσε το σάκχαρο στο αίμα και τη σύσταση του σώματος, αύξησε την καύση λίπους, διατήρησε τη μυϊκή μάζα και δεν προκάλεσε παρενέργειες στο πεπτικό. Παράλληλα, οι πρώτες δοκιμές σε ανθρώπους σε κλινική μελέτη φάσης Ι, στις οποίες συμμετείχαν 48 υγιείς εθελοντές και 25 άτομα με διαβήτη τύπου 2, έδειξαν καλή ανοχή και καμία σοβαρή ανησυχία για την ασφάλεια.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ένα μέλλον όπου μπορούμε να βελτιώνουμε τη μεταβολική υγεία χωρίς να χάνουμε μυϊκή μάζα», δήλωσε σύμφωνα με το Brighter Side ο Σουηδός ερευνητής Tore Bengtsson, τονίζοντας τον ισχυρό δεσμό ανάμεσα στη μυϊκή υγεία, τον διαβήτη, την παχυσαρκία και το προσδόκιμο ζωής.

Τι είναι οι υποδοχείς συζευγμένοι με πρωτεΐνη G και ποια η χρήση τους στην ιατρική;

Οι υποδοχείς συζευγμένοι με πρωτεΐνη G (G protein-coupled receptors – GPCR) είναι πρωτεΐνες που βρίσκονται στην επιφάνεια των κυττάρων και βοηθούν το σώμα να αντιλαμβάνεται και να ανταποκρίνεται σε σήματα όπως ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, οσμές και φως. Όταν ένα σήμα συνδεθεί με έναν GPCR, ενεργοποιεί μηνύματα μέσα στο κύτταρο που ελέγχουν πολλές καθημερινές λειτουργίες, από τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση έως την όρεξη, τη διάθεση και τις ανοσολογικές αντιδράσεις. Επειδή ρυθμίζουν τόσες πολλές διεργασίες, τα GPCR αποτελούν έναν από τους πιο σημαντικούς στόχους της σύγχρονης φαρμακευτικής.

Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Potential Therapeutic Exploitation of G Protein-Coupled Receptor 120 (GPR120/FFAR4) Signaling in Obesity-Related Metabolic Disorders», ο GPR120 παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της φλεγμονής, της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και της ενεργειακής ισορροπίας – παράγοντες που διαταράσσονται στις μεταβολικές νόσους που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Η εργασία εξηγεί ότι η ενεργοποίηση αυτού του υποδοχέα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής και στη βελτίωση της μεταβολικής λειτουργίας, καθιστώντας τον έναν υποσχόμενο αλλά απαιτητικό στόχο για μελλοντικές θεραπείες.

Στην ιατρική, οι GPCRs χρησιμοποιούνται επειδή:

•  Βοηθούν στη ρύθμιση βασικών λειτουργιών του οργανισμού, όπως ο μεταβολισμός, η καρδιακή λειτουργία, η εγκεφαλική σηματοδότηση και η ανοσολογική δραστηριότητα.
•  Αποτελούν στόχο για πολλά κοινά φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων θεραπειών για τον διαβήτη, την παχυσαρκία, την υπέρταση, το άσθμα, τον πόνο και τις ψυχικές παθήσεις.
•  Παίζουν βασικό ρόλο στις μεταβολικές νόσους, με υποδοχείς όπως ο GLP-1 να χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας.
•  Συμμετέχουν στον καρκίνο και τη φλεγμονή, όπου η μη φυσιολογική σηματοδότηση των GPCRs μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη όγκων και τις ανοσολογικές αποκρίσεις.
•  Επιτρέπουν πιο στοχευμένο σχεδιασμό φαρμάκων, καθώς οι νεότερες θεραπείες μπορούν να ενεργοποιούν ωφέλιμα σήματα μειώνοντας τις παρενέργειες.

Οι μύες είναι σημαντικοί για τη μεταβολική υγεία

«Όταν το σάκχαρο στο αίμα παραμένει υψηλό, ο μυϊκός ιστός δυσκολεύεται να απορροφήσει τη γλυκόζη. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών προβλημάτων, όπως οι καρδιοπάθειες και οι νευρικές βλάβες. Πολλές θεραπείες εστιάζουν στη μείωση των επιπέδων σακχάρου, αλλά αγνοούν τι συμβαίνει στους μύες στην πορεία», δήλωσε ο Bengtsson.

«Αυτό το νέο φάρμακο αντιστρέφει αυτή την προσέγγιση. Ενεργοποιώντας τον μεταβολισμό μέσα στα μυϊκά κύτταρα, βοηθά το σώμα να χρησιμοποιεί το σάκχαρο πιο αποτελεσματικά. Παράλληλα, αυξάνεται η καύση λίπους, κάτι που υποστηρίζει μια πιο υγιή απώλεια βάρους», συνέχισε.

Ο Shane C. Wright, επίκουρος καθηγητής στο Karolinska Institutet, δήλωσε σύμφωνα με την ίδια πηγή ότι το φάρμακο θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τη θεραπεία οι ασθενείς. «Αυτό το φάρμακο αντιπροσωπεύει έναν εντελώς νέο τύπο θεραπείας και έχει τη δυνατότητα να είναι εξαιρετικά σημαντικό για τους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία», είπε. Τόνισε επίσης ότι οι ασθενείς δεν θα χρειάζονται ενέσεις.

Η θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλες

Ένα ακόμη πλεονέκτημα του φαρμάκου είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να συνδυαστεί με υπάρχουσες θεραπείες. Επειδή δρα μέσω των μυών και όχι μέσω της καταστολής της όρεξης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαζί με φάρμακα GLP-1. Οι δύο θεραπείες δρουν σε διαφορετικές οδούς, ανοίγοντας τον δρόμο για ισχυρότερα αποτελέσματα χωρίς συσσώρευση παρενεργειών. «Αυτό τα καθιστά πολύτιμα τόσο ως αυτόνομη θεραπεία όσο και σε συνδυασμό με φάρμακα GLP-1», ανέφερε ο Wright. Αυτή η ευελιξία έχει σημασία για ασθενείς που δεν αντέχουν φάρμακα που καταστέλλουν την όρεξη ή που χάνουν υπερβολική μυϊκή μάζα κατά τη χρήση τους. Παράλληλα, δίνει στους γιατρούς περισσότερες επιλογές για εξατομικευμένη φροντίδα.

Το επόμενο βήμα

Το επόμενο βήμα είναι μια μεγαλύτερη κλινική δοκιμή φάσης ΙΙ. Η μελέτη αυτή θα επικεντρωθεί σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 ή παχυσαρκία και θα εξετάσει αν τα οφέλη που παρατηρήθηκαν σε ζώα και στις πρώιμες δοκιμές διατηρούνται μακροπρόθεσμα. Η δοκιμή θα διεξαχθεί από την Atrogi AB, την εταιρεία που αναπτύσσει τη θεραπεία.

Η έρευνα αντικατοπτρίζει χρόνια συνεργασίας μεταξύ ιδρυμάτων στη Σουηδία, τη Δανία και την Αυστραλία. Συμμετείχαν ερευνητές από το Karolinska Institutet, το Stockholm University, το Uppsala University, το University of Copenhagen, το Monash University και το University of Queensland. Η χρηματοδότηση προήλθε από οργανισμούς όπως το Swedish Research Council και το Novo Nordisk Foundation.

Πρακτικές επιπτώσεις της έρευνας

Αν οι μελλοντικές δοκιμές είναι επιτυχείς, αυτή η έρευνα θα μπορούσε να αλλάξει τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας. Οι ασθενείς ενδέχεται να αποκτήσουν πρόσβαση σε ένα φάρμακο από του στόματος που βελτιώνει το σάκχαρο στο αίμα διατηρώντας παράλληλα τη δύναμη και την ενέργεια. Η προστασία της μυϊκής μάζας θα μπορούσε να μειώσει τους μακροπρόθεσμους κινδύνους και να υποστηρίξει μια πιο υγιή γήρανση.

Για τους ερευνητές, η μελέτη αναδεικνύει τους μύες ως έναν ισχυρό στόχο για τις μεταβολικές παθήσεις. Θα μπορούσε να εμπνεύσει νέες θεραπείες που συνεργάζονται με τα ενεργειακά συστήματα του σώματος αντί να καταστέλλουν μόνο την όρεξη. Για την κοινωνία, τα ευρήματα δείχνουν προς θεραπείες που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και όχι μόνο τους αριθμούς σε έναν πίνακα.

Πηγή: oloygeia.gr