Ιλαρά: Κρούσματα σε 30 χώρες της Ευρώπης- Γιατί ο εμβολιασμός παραμένει κρίσιμος

Η ιλαρά συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές επιπλοκές και θανάτους. Οι υγειονομικές αρχές καλούν τους πολίτες να ελέγξουν την εμβολιαστική τους κάλυψη.

Παρά τη σημαντική μείωση των περιστατικών το 2025 σε σύγκριση με το 2024, η ιλαρά εξακολουθεί να κυκλοφορεί στην Ευρώπη και να προκαλεί σοβαρές επιπλοκές, ιδιαίτερα σε άτομα χωρίς πλήρη εμβολιαστική κάλυψη. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), χιλιάδες κρούσματα καταγράφηκαν σε δεκάδες χώρες, ενώ σημειώθηκαν και θάνατοι.

Με δεδομένο ότι η νόσος εμφανίζει εποχική αύξηση στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης, οι υγειονομικές αρχές, μεταξύ αυτών και ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), συστήνουν σε όλους τους πολίτες να ελέγξουν εγκαίρως την εμβολιαστική τους κατάσταση και να διασφαλίσουν ότι είναι πλήρως προστατευμένοι, προκειμένου να αποτραπούν νέες εξάρσεις και να προστατευθούν οι πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως τα βρέφη και τα μικρά παιδιά.

Κρούσματα σε 30 χώρες της Ευρώπης

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ECDC, το 2025 καταγράφηκαν 7.655 περιστατικά ιλαράς σε 30 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ενώ σημειώθηκαν οκτώ θάνατοι.

Οι θάνατοι καταγράφηκαν:

•  τέσσερις στη Γαλλία
•  τρεις στη Ρουμανία
•  ένας στις Κάτω Χώρες

Παρότι ο αριθμός των κρουσμάτων είναι σαφώς χαμηλότερος από το 2024- όταν είχαν δηλωθεί περισσότερα από 35.000 περιστατικά και 23 θάνατοι -παραμένει σχεδόν διπλάσιος από τα επίπεδα του 2023.

Όπως και την προηγούμενη χρονιά, περίπου οκτώ στους δέκα ασθενείς ήταν ανεμβολίαστοι. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της ανοσίας της αγέλης, η οποία επιτυγχάνεται όταν τουλάχιστον το 95% του πληθυσμού έχει εμβολιαστεί με δύο δόσεις του εμβολίου MMR.

Επιπλοκές και νοσηλείες

Η ιλαρά δεν είναι μια απλή παιδική νόσος. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, περίπου το 30% των ασθενών παρουσιάζει μία ή περισσότερες επιπλοκές κατά τη διάρκεια της λοίμωξης. Επιπλέον, τουλάχιστον ένας στους τέσσερις ασθενείς χρειάζεται νοσηλεία.

Ποιες είναι οι βασικές επιπτώσεις της ιλαράς

•  περίπου 30% των ασθενών εμφανίζουν επιπλοκές
•  1 στους 4 ασθενείς χρειάζεται νοσηλεία
•  τα βρέφη και τα μικρά παιδιά αποτελούν τις πιο ευάλωτες ομάδες
•  παιδιά κάτω των πέντε ετών αντιστοιχούν στο 40% των περιστατικών

Ποιες ηλικίες επηρεάζονται περισσότερο

Η ιλαρά επηρεάζει όλες τις ηλικιακές ομάδες, όχι μόνο τα παιδιά. Τα δεδομένα του ECDC για τον Δεκέμβριο του 2025 δείχνουν την εξής κατανομή των περιστατικών:

•  4% σε βρέφη κάτω του ενός έτους
•  22% σε παιδιά 1–4 ετών
•  7% σε παιδιά 5–9 ετών
•  5% σε παιδιά 10–14 ετών
•  4% σε εφήβους 15–19 ετών
•  26% σε ενήλικες 20–29 ετών
•  32% σε ενήλικες άνω των 30 ετών

Τα στοιχεία δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό των κρουσμάτων αφορά πλέον ενήλικες.

Τα δεδομένα για την Ελλάδα

Στην Ελλάδα καταγράφηκαν 38 περιστατικά ιλαράς το 2024, χωρίς να σημειωθεί θάνατος. Τα περισσότερα κρούσματα αφορούσαν  πολίτες που δεν είχαν πλήρη εμβολιαστική κάλυψη.
Η ηλικιακή ομάδα με τα περισσότερα περιστατικά ήταν 45-64 ετών, ενώ ακολουθούσε η ομάδα 25-44 ετών. Το 25% των κρουσμάτων αφορούσε παιδιά και εφήβους.

Αξιοσημείωτο είναι ότι:

•  το 30% των περιστατικών καταγράφηκε σε εργαζόμενους στον χώρο της υγείας
•  το 19% αφορούσε άτομα από κοινότητες Ρομά

Τα μισά περιστατικά θεωρήθηκαν ενδημικά, ενώ τα υπόλοιπα ήταν εισαγόμενα ή σχετίζονταν με εισαγόμενο κρούσμα.
Το 2025 δηλώθηκαν μόλις τέσσερα περιστατικά, όλα σε άτομα ηλικίας 25 έως 45 ετών. Ένα ήταν εισαγόμενο, ενώ τα άλλα τρία ήταν άγνωστης προέλευσης.

Οδηγίες εμβολιασμού

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, ο εμβολιασμός κατά της ιλαράς γίνεται με δύο δόσεις του εμβολίου MMR μετά την ηλικία των 12 μηνών.
Η δεύτερη δόση συνιστάται μεταξύ 24 και 35 μηνών, ωστόσο μπορεί να χορηγηθεί νωρίτερα εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες από την πρώτη.
Όσοι έχουν γεννηθεί πριν από το 1970 θεωρείται ότι έχουν φυσική ανοσία. Αντίθετα, όσοι γεννήθηκαν μετά το 1970 θα πρέπει να έχουν λάβει δύο δόσεις του εμβολίου, εκτός εάν υπάρχει αντένδειξη ή προηγούμενη νόσηση.
Σε περιόδους επιδημίας ή πριν από ταξίδι σε χώρα όπου η ιλαρά είναι ενδημική, μπορεί να χορηγηθεί μία δόση του εμβολίου σε βρέφη ηλικίας 6-11 μηνών, με επανεμβολιασμό μετά τον 12ο μήνα.

Ο ρόλος του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς

Για την επιτήρηση της ιλαράς και της ερυθράς λειτουργεί διεθνές δίκτυο εργαστηρίων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Στην Ελλάδα, το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς Ιλαράς και Ερυθράς λειτουργεί από το 2003 στο Ελληνικό Ινστιτούτο Pasteur.
Αποστολή του είναι η εργαστηριακή επιβεβαίωση των κρουσμάτων και η παρακολούθηση της κυκλοφορίας των στελεχών του ιού.
Η διάγνωση γίνεται με μοριακό έλεγχο σε φαρυγγικά επιχρίσματα και με ορολογική εξέταση αίματος, ώστε να διαφοροποιείται η ιλαρά από άλλα εξανθηματικά νοσήματα.
Τα αποτελέσματα και τα επιδημιολογικά δεδομένα αποστέλλονται στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για την παρακολούθηση της πορείας της νόσου.

Στοχευμένες δράσεις εμβολιασμού σε παιδιά Ρομά

Στο πλαίσιο δράσεων του ΕΟΔΥ το φθινόπωρο του 2025 πραγματοποιήθηκαν στοχευμένοι εμβολιασμοί σε καταυλισμούς και οικισμούς Ρομά σε όλη τη χώρα.

Συνολικά:

•  εξετάστηκαν περισσότερα από 1.100 παιδιά
•  πραγματοποιήθηκαν πάνω από 480 εμβολιασμοί

Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στον εμβολιασμό κατά της ιλαράς, της ερυθράς και της παρωτίτιδας (MMR) και υλοποιήθηκαν από το Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης Μετακινούμενων Πληθυσμών του ΕΟΔΥ, με τη συνεργασία του Υπουργείου Υγείας, των Υγειονομικών Περιφερειών και των τοπικών φορέων.
Παράλληλα καταγράφηκε η εμβολιαστική κάλυψη των συγκεκριμένων πληθυσμών, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ανάλυση των δεδομένων που αναμένεται να παρουσιαστεί το επόμενο διάστημα.

Πηγή: oloygeia.gr